Waarom een regelaar of servoversterker die jaren in het magazijn lag, bij de eerste inschakeling kan uitvallen
20 nov 2026
Wat er in een regelaar in het magazijn gebeurt
De meeste regelaars en servoversterkers hebben elektrolytische aluminiumcondensatoren in hun DC-tussenkring. Hun isolerende laag is een zeer dunne oxidefilm, die in stand wordt gehouden door de spanning die tijdens de werking aanligt.
Wanneer het toestel lange tijd zonder spanning blijft, verzwakt deze film langzaam. Bij de eerste inschakeling trekken de condensatoren dan een veel hogere lekstroom dan normaal, warmen ze op en kunnen ze beschadigd raken.
ABB zegt het duidelijk in zijn formeerinstructies: zonder formeren kunnen de condensatoren beschadigd raken wanneer de omvormer begint te werken.
Hoe lang is te lang
De termijnen verschillen per fabrikant. Ze worden gerekend vanaf de productiedatum, niet vanaf de aankoopdatum:
- ABB: formeren is nodig wanneer de omvormer een jaar of langer niet in bedrijf is geweest.
- Siemens SINAMICS G150: de DC-tussenkringcondensatoren moeten geformeerd worden wanneer het toestel langer dan twee jaar opgeslagen is geweest.
- Schneider Electric Altivar Process: 12 maanden bij een maximale opslagtemperatuur van 50 °C, 24 maanden bij 45 °C, 36 maanden bij 40 °C.
- Danfoss: de condensatoren kunnen geconditioneerd worden wanneer de regelaar langer dan een jaar ongebruikt is gebleven.
Een warme opslagruimte verkort de veilige periode, zoals de cijfers van Schneider Electric tonen.
Hoe u de leeftijd van een toestel vindt
De productiedatum is gecodeerd in het serienummer op het typeplaatje. ABB schrijft dat het serienummer de productieweek bepaalt, en Siemens dat de productiedatum in het serienummer op het typeplaatje staat. De handleiding van uw toestel legt uit hoe u het leest.
Een nieuwe regelaar die uit voorraad gekocht wordt, kan al meer dan een jaar oud zijn.
Wat formeren is, en wat het niet is
Formeren is geen herstelling. Het is een procedure voor opslag en inbedrijfstelling die de fabrikanten beschrijven voor de eigenaar van het toestel, in hun bedienings- en hardwarehandleidingen.
Het diëlektricum van een elektrolytische aluminiumcondensator is een dunne laag aluminiumoxide op de anodefolie. Ze wordt tijdens de productie elektrochemisch gevormd, door een spanning op de folie in het elektrolyt aan te leggen. Deze productiestap heet formeren.
Tijdens opslag zonder spanning degradeert het oxide langzaam in contact met het elektrolyt, sneller bij hoge temperatuur, en de lekstroom stijgt.
Wanneer er opnieuw spanning wordt aangelegd, herstelt de lekstroom die door de zwakke plekken loopt het oxide, via hetzelfde elektrochemische proces als in de fabriek. Vandaar de naam: het diëlektricum wordt opnieuw geformeerd. Langzaam en met een beperkte stroom gebeurt dat zonder opwarming.
Als de volle netspanning in één keer wordt aangelegd, loopt de hoge lekstroom zolang de regelaar ingeschakeld is, omdat het voorlaadcircuit alleen de laadstroom bij het begin beperkt. De condensator warmt op, het elektrolyt vormt gas, en de condensator zwelt op, opent zijn veiligheidsventiel of gaat in kortsluiting, soms samen met de ingangsgelijkrichter.
Daarom werkt de eenvoudigste methode van de fabrikanten: de regelaar wordt op zijn voedingsspanning gezet zonder dat de motor draait, gedurende 30 minuten (ABB, Siemens) tot een uur (Schneider Electric), zonder dat er een startcommando kan worden gegeven. Zonder belasting is de stroom in de condensatoren weinig meer dan hun lekstroom, die het oxide herstelt.
Toestellen die langer opgeslagen waren, kunnen een tragere formering nodig hebben, met een DC-voeding met stroombegrenzing of met weerstanden in serie, zoals beschreven in de instructies van de fabrikant. Deze procedures worden uitgevoerd door gekwalificeerd personeel, volgens het document van de fabrikant voor dat specifieke toestel. De DC-tussenkring blijft geladen nadat de voeding is uitgeschakeld.
Reservetoestellen klaar houden
- Noteer de productiedatum van elke reserveregelaar en servoversterker in uw voorraad.
- Zet ze regelmatig onder spanning: Schneider Electric raadt aan de regelaar minstens één keer per jaar met netspanning te voeden, indien mogelijk gedurende een uur.
- Bewaar ze in een droge opslagruimte bij een gematigde temperatuur.
- Formeer een reservetoestel dat de termijn overschreden heeft, vóór de installatie volgens de instructies van de fabrikant.
Binnenkort: we bereiden in onze werkplaats een dienst voor om opgeslagen reserveregelaars te formeren en te testen. Hij is nog niet beschikbaar. Hebt u reservetoestellen voor te bereiden, schrijf ons dan en we laten u weten zodra hij beschikbaar is.
Wanneer de eerste inschakeling al misliep
Als een opgeslagen toestel bij de eerste inschakeling uitviel, zijn de DC-tussenkringcondensatoren vaak beschadigd, en soms ook de ingangsgelijkrichter of het voorlaadcircuit.
Een herstelling op componentniveau vervangt de defecte componenten en test het toestel voordat het terugkeert, in plaats van de hele regelaar te vervangen.
Stuur het mee met het serienummer, hoe lang het opgeslagen was en wat er bij de inschakeling gebeurde. Het formulier voor een herstellingsaanvraag heeft velden hiervoor.
Dit artikel is algemene informatie. Volg altijd de handleiding van de fabrikant en de veiligheidsregels van uw site.